Wetenschap
Wetenschap
Waarom is de mens zo gelovig?
Een wetenschappelijke kijk op het fenomeen van religie en spiritualiteit.
Datum 1 maandagavond op 11 januari om 20u
Code WET 151
Bijdrage 8 euro
Spreker Kris Verburgh auteur van 2 bestsellers: “Schitterend” & “Fantastisch”
Wat is het nut van ziekte?
Over de samenhang tussen de evolutietheorie en veel voorkomende ziektes.
Datum 1 maandagavond op 8 februari om 20u
Code WET 152
Bijdrage 8 euro
Spreker Kris Verburgh auteur van 2 bestsellers: “Schitterend” & “Fantastisch”
De evolutietheorie en de 'edele' mens
Over hoe de evolutietheorie kon zorgen voor taal, humor, cultuur, creativiteit en moraliteit.
Datum 1 maandagavond op 15 maart om 20u
Code WET 153
Bijdrage 8 euro
Spreker Kris Verburgh auteur van 2 bestsellers: “Schitterend” & “Fantastisch”
Symmetrie en onderlinge meetbaarheid in de natuur
De belangrijkste stromingen in de wetenschap zijn terug te brengen tot de gewone rekenregels, die zich weerspiegelen in de Driehoek van Pascal, waardoor het mogelijk wordt om inzicht en overzicht te krijgen. Deze rekenregels en onze hele manier van wetenschappelijk denken zijn terug te brengen tot de wiskunde en wetenschap van de oude Grieken. Doordringen in dit denken, waar symmetrie, onderlinge meetbaarheid, harmonie en logos enkele kernbegrippen waren, laat ons ook toe om op een kritische manier over de wetenschap van vandaag na te denken.
Datum 1 woensdagnamiddag op 13 januari om 13u30
Code WET 154
Bijdrage 8 euro
Spreker Johan Gielis, bioloog, botanicus doctorandus Radbout Univ.Nijmegen (NL)
Nanotechnologie op de publieke agenda
Mensenhaar is 10.000’n keer dikker. Een nanometer (nm) is het miljardste deel van een meter. Ter illustratie: een mensenhaar is nog veel te dik voor de nanoschaal en heeft een doorsnede van 80.000 nm. Een watermolecule meet bijna 0,3 nm. Op deze geringe schaal vertonen nanodeeltjes bijzondere kwaliteiten. Ze bezitten andere fysische en elektrische eigenschappen en lokken andere chemische reacties uit.
Er bestaan nu al nanotechnologische toepassingen in heel diverse domeinen.
Nanomaterialen worden vandaag al volop gebruikt in sportartikelen (tennisrackets en -ballen, golfclubs en –ballen), vuilafstotende kledij voor de medische sector, pleisters met zilverpartikels die brandwonden helen, zonnebrandcrèmes en huidverzorgingsproducten met nanodeeltjes, waterafstotende coatings voor gebouwen, in metaallegeringen (lichter en sterker) voor de vliegtuignijverheid en in katalysatoren.
Het onderzoek naar medische nanotechnologie staat nog in de kinderschoenen.
Nanotechnologie is een booming business en zal onze maatschappij en ons dagelijks leven grondig veranderen.
Dit lokt heel wat vragen uit. Willen we wel meer technologie in ons leven? Welke impact zullen nanotechnologieën hebben op onze gezondheid en op de kwaliteit van ons milieu? Garandeert die technologie ons meer veiligheid of net niet? Zullen nanotechnologieën ons helpen bij een duurzamer gebruik van grondstoffen en energie? Dragen ze bij tot onze autonomie of worden we juist meer afhankelijk van technologie? En wat met onze privacy?
Data 2 woensdagnamiddagen op 3,10 februari om 13u30
Code WET 160
Bijdrage 16 euro
Spreker Lieve Goorden, Dr. In de Politieke en Sociale wetenschappen, UA. Coördinator van het project ‘‘Nanotechnologies for tomorrow’s society”
Inschrijven
Het ouderwordende brein – Geheugentraining voor senioren
In deze lezing/vorming leren we ons geheugen niet alleen beter kennen. We leren het ook functioneler gebruiken.
Data 2 donderdagnamiddagen op 25 februari, 4 maart om 13u30
Code WET 159
Prijs 16 euro
Spreker Els Messelis, Vorming en onderzoek naar 50 plussers & Gender
De geschiedenis van het wetenschappelijk denken
De wetenschapsfilosofie bestudeert ondermeer de wetenschappelijke methode van de fysica en biologie. Deze methode en het wetenschappelijk denken dat daarvan de grondslag vormt, is in de loop van de geschiedenis sterk geëvolueerd, consistenter geworden en losgekomen van wat men nu pseudowetenschappen noemt.
Filosofie en exacte wetenschappen gaan echter in dit verhaal hand in hand.
De rode draad door deze lessen is de geschiedkundige ontwikkeling van het wetenschappelijk denken. Bij twee grote verhalen staan we iets langer stil: de kosmologie (oude en moderne) uit de fysica en de evolutieleer (Darwin en neodarwinisme) uit de biologie.
1° les : Van de pre-Socraten tot Kant.
2° les: Van Locke tot Popper.
Data 2 maandagnamiddagen op 8, 22 maart om 13u30
Code WET 155
Bijdrage 16 euro
Spreker Wim Vertommen, lic. fysica
Data 2 maandagavonden op 8, 22 maart om 19u30
Code WET 156
Bijdrage 16 euro
Spreker Wim Vertommen, lic. fysica
De herenliefde: een evolutionair-historische benadering
De herenliefde wordt in de wetenschappelijke literatuur vaak voorgesteld als een evolutionaire paradox: hoe kan het (hypothetische) homogen zich handhaven in ons genoom als homoseksuelen zich niet voortplanten? Ik zal aantonen dat die vraag een categoriefout bevat: in haar huidige gedaante is homoseksualiteit immers een recent en uniek menselijk fenomeen. Haar ‘evolutie’ begint met name in de achttiende eeuw. Dat neemt niet weg dat er altijd mannen (en tal van mannetjesdieren) geweest zijn die naast heteroseksuele contacten ook seksuele contacten onderhielden met seksegenoten. Inderdaad: tal van mannen die seksuele contacten onderhielden met andere mannen waren tegelijkertijd getrouwd, en vaak brachten ze hun eigen kinderen groot. Die bevinding werpt een nieuwe vraag op: hoe komt het eigenlijk dat sommige mannen seks willen (of zelfs verkiezen) met seksegenoten, ook als ze probleemloos toegang hebben tot het andere geslacht? Ik probeer deze vraag te beantwoorden vanuit een darwinistisch raamwerk, met de nodige aandacht voor de historische wederwaardigheden van de (mannelijke) homoseksualiteit.
Datum 1 dinsdagavond op 16 maart om 20u
Code WET 157
Bijdrage 8 euro
Spreker Peter Adriaens, postdoctoraal onderzoeker Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek
Kwantumfysica
In 1900 komt Max Plank tot de conclusie dat licht bestaat uit kwanta; discontinue pakketjes. Dit is het begin van een breuk met het verleden waarbij licht werd opgevat als een golf: een continu verschijnsel. Er is wel meer waarbij de suprematie van het continuïteitsbeginsel, en daarbij het determinisme, een volwaardige opponent te verduren krijgt. Discontinuïteit en toeval krijgen opnieuw een rechtmatige plaats in de menselijke kosmologie.
Komen aan bod: het licht als golf en als deeltje, het 2-spletenexperiment, superpositie van toestanden, verstrengeling, teleportatie, … . Men hoeft geen fysicus te zijn om de lezing te kunnen volgen, er wordt gebruik gemaakt van aanschouwelijk beeldmateriaal.
In een korte nabeschouwing wordt de betekenis van de kwantumfysica in een breder perspectief geplaatst.
Datum 1 dinsdagnamiddag op 23 maart om 13u30
Code WET 161
Bijdrage 8 euro
Lesgever Frank Loosen, ingenieur
Quarks en oerknal: - een wereld van deeltjes -
Waaruit is onze wereld opgebouwd?
Waarom werkt onze wereld zoals hij werkt?
We kennen het volledige antwoord op deze vragen nog niet. Maar in de voorbije jaren ontsluierden fysici heel wat wetmatigheden. Onderzoek bij hoge energie heeft duidelijk gemaakt dat er, op een niveau dat niet met het oog waar te nemen is, een turbulente wereld bestaat van minuscuul kleine deeltjes met boodschapperdeeltjes die voor de wisselwerkingen zorgen.
Dit seminarie wil u binnenleiden in die fascinerende wereld en u toelaten vanuit inzicht mee te praten over de fysische actualiteit. De Large Hadron Collider (LHC), de nieuwe Europese versnellermachine van CERN te Genève, wordt immers dit jaar in gebruik genomen.
Datum 1 woensdagnamiddag op 31 maart om 13u30
Code WET 158
Bijdrage 8 euro
Spreker Rita Van Peteghem, Coördinator Wetenschappen – Wiskunde UA
|